Czy można legalnie nie płacić podatku, czyli co to jest estoński CIT

Jeżeli rozważasz estoński CIT – jesteś w dobrym miejscu.

Przekonajmy się, czy może to być dobre rozwiązanie dla Twojego biznesu…

Podatek dochodowy boli.

Teoretycznie powinien cieszyć, bo to oznacza, że spółka osiąga zysk. Jest jednak inaczej.

Najczęściej przyczyną takiego nastawienia przedsiębiorców jest brak środków na zapłatę tego podatku. Jak to możliwe, skoro mamy zysk? Niestety termin zapłaty podatku dochodowego przypada szybciej niż realnie osiągamy zysk, tj. zanim pieniądze z wystawionych faktur spłyną na konto firmy (często zysk jest tylko „na papierze”).

Powstaje więc dylemat…

„Muszę zapłacić pracownikom, za materiały i do tego podatek… a na kasę dopiero czekam.”

„Z ludźmi i hurtowniami jakoś się dogadam, ale skarbówka nie poczeka…”

A kiedy pieniądze już spłyną – znowu dylemat „… ile mógłbym kupić za to, co oddaję Państwu… płacę podatek od dochodu, którego nie wypłacam, bo wszystko zostawiam w firmie…”

… itp. itd.

A gdyby tak legalnie móc nie płacić podatku dochodowego?

I oto jest… niemal całkowity brak opodatkowania aż do chwili wypłaty dywidendy. A wówczas 25% zamiast 34,39% (i 20% zamiast 26,29% u małych podatników).

Tak wyglądają efektywne stawki opodatkowania podatkiem dochodowym (CIT+PIT), jakim jest ryczałt od dochodów spółek, czyli tzw. estoński CIT.

Oczywiście, jak zawsze tam, gdzie są duże korzyści, są też duże wymagania – i to właśnie one powodują, że spółki opodatkowane ryczałtem od dochodów spółek potrzebują działać w warunkach podwyższonej staranności i dyscypliny. Tylko wtedy można w pełni skorzystać z wszystkich dobrodziejstw, jakie daje ten system opodatkowania.

W tym oraz w kolejnych wpisach poprowadzę Cię przez ten niby prosty… a jednak zawiły… ale na pewno wiele obiecujący system opodatkowania.

Co to jest estoński CIT?

Estoński CIT, czyli ryczałt od dochodów spółek, to alternatywna forma opodatkowania w zakresie podatku dochodowego dla niektórych podatników CIT. Jego zasadniczą cechą jest przesunięcie momentu opodatkowania zysków – podatek powstaje dopiero w momencie wypłaty zysku wspólnikom lub przy innych określonych transferach środków ze spółki.

Dzięki temu możesz zatrzymać wypracowane środki w firmie i reinwestować je bez natychmiastowej zapłaty podatku. System estońskiego CIT zachęca do inwestowania w rozwój spółki, poprawia jej płynność finansową i zwiększa możliwości inwestycyjne. Wspólnicy mają wpływ na wysokość podatku, decydując o podziale zysku.

Estoński CIT pozwala więc legalnie opóźnić płatność podatku dochodowego i jednocześnie daje większą swobodę w zarządzaniu finansami spółki.

Kluczem do pełnego wykorzystania jego zalet jest jednak zrozumienie „reguł gry” – czyli chodzi o to, by:

• płacić podatek tylko od podzielonych zysków,
• a z innych tytułów unikać opodatkowania, czyli nie ponosić kosztów, które w systemie estońskim są traktowane jako opodatkowane.

Czym estoński CIT różni się od klasycznego CIT?

CIT Estoński konstrukcyjnie odbiega od klasycznego CIT – przede wszystkim przez brak bieżącego ustalania dochodu jako różnicy między przychodami a kosztami. Opodatkowaniu podlega nie dochód lecz zysk wypłacany wspólnikom lub inne świadczenia wskazane w ustawie, w tym zwłaszcza tzw. ukryte zyski.

W efekcie spółka, która:

1. reinwestuje zysk,
2. nie dokonuje wypłat na rzecz wspólników,
3. wystrzega się opodatkowanych wydatków,

może bez ograniczeń korzystać z odroczenia podatku, co sprzyja rozwojowi i inwestycjom.

Skąd się wziął estoński CIT?

Ryczałt od dochodów spółek to forma opodatkowania spółek wprowadzona do polskiego systemu podatkowego 1.01.2021 r. (CIT estoński 1.0). Inspiracją były rozwiązania estońskiego prawa podatkowego opracowane przez amerykańskich specjalistów. Pozwalały one nie płacić podatku dochodowego, dopóki zysk jest inwestowany, a nie wypłacany wspólnikom. Miało to gwarantować zwiększenie tempa rozwoju gospodarczego.

Rozwiązanie to zostało zaadaptowane do polskiego prawa w celu wspierania rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw. Brak konieczności płacenia podatku dochodowego na bieżąco (często jeszcze przed wpływem na rachunek firmy zapłaty za wystawioną fakturę) – daje spółkom możliwość swobodniejszego zarządzania środkami, bez konieczności wyłączania środków z obrotu na potrzeby zapłaty podatku dochodowego.

Zasady dotyczące ryczałtu od dochodów spółek zostały umieszczone w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych – w rozdziale 6b “Ryczałt od dochodów spółek” w artykułach 28c – 28t.

Kto może skorzystać z estońskiego CIT?

Z estońskiego CIT mogą skorzystać spółki z o.o., spółki akcyjne, proste spółki akcyjne, a także spółki komandytowe i komandytowo-akcyjne. Udziałowcami takich spółek mogą być wyłącznie osoby fizyczne, które nie są fundatorami ani beneficjentami fundacji lub trustów (z wyjątkiem fundacji rodzinnych).

Nowa spółka a estoński CIT

Nowo utworzona spółka może przejść na estoński CIT już od początku działalności – nie ma obowiązku prowadzenia ksiąg przez pełny rok przed wyborem tej formy opodatkowania. Wymagane jest jednak spełnienie podstawowych warunków, takich jak właściwa forma prawna czy odpowiednia struktura udziałowa. Wybór opodatkowania należy zgłosić do naczelnika urzędu skarbowego na formularzu ZAW-RD, do końca pierwszego miesiąca, w którym spółka planuje rozpocząć opodatkowanie ryczałtem.

Kto nie może skorzystać z estońskiego CIT?

Nie mogą skorzystać przedsiębiorstwa finansowe, instytucje pożyczkowe ani spółki prowadzące działalność w specjalnych strefach ekonomicznych lub na podstawie decyzji o wsparciu nowych inwestycji. Wyłączone są także spółki znajdujące się w stanie upadłości lub likwidacji oraz te, które sporządzają sprawozdania finansowe według międzynarodowych standardów rachunkowości (MSR). Dodatkowo, spółka nie może posiadać udziałów lub akcji w innych podmiotach ani tytułów uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych.

Warunki wejścia w estoński CIT

Aby wejść w estoński CIT, spółka musi spełnić kilka kluczowych wymogów:

1. dochody pasywne (np. odsetki, prawa autorskie, instrumenty finansowe) nie mogą przekraczać 50% przychodów,
2. spółka powinna zatrudniać co najmniej trzech pracowników na umowę o pracę (z wyjątkiem małych podatników i nowych spółek),
3. udziałowcami mogą być wyłącznie osoby fizyczne,
4. spółka nie może posiadać udziałów w innych spółkach ani praw majątkowych o charakterze powierniczym.

Estoński CIT – zalety

Poniżej najważniejsze z nich – te, które najczęściej decydują o tym, że spółki wybierają estoński CIT.

1. Nie płacisz podatku dochodowego = dostajesz zastrzyk finansowy równy niezapłaconemu podatkowi = możesz reinwestować 100% zysku.
2. Zwiększasz płynność finansową = nie wyciągasz z firmy pieniędzy na zapłatę podatku dochodowego = możliwy szybszy rozwój bez dodatkowego finansowania (pożyczki/kredyty).
3. Opodatkowanie przy wypłacie dywidendy jest niższe niż w standardowo opodatkowanej spółce z o.o. (więcej przeczytasz poniżej: Efektywne opodatkowanie CIT + PIT).
4. Nie stosujesz prawa podatkowego, tylko bilansowe = nie musisz przejmować się tym, co jest podatkowym kosztem uzyskania przychodu.
5. Brak limitów na samochody (ale uwaga na ukryte zyski!!).
6. Możliwa amortyzacja lokali mieszkalnych.
7. Łatwiejsza sprzedaż przedsiębiorstwa = opodatkowane wydatki zmuszają do wprowadzenia dyscypliny w zarządzaniu finansami Twojej firmy.

Efektywne opodatkowanie CIT + PIT

Klasyczny CIT:

Standardowo stawki podatku dochodowego od osób prawnych wynoszą:

• 9% (mały podatnik),
• 19% (pozostałe podmioty).

Estoński CIT:

Opiera się na zryczałtowanej stawce podatkowej:

• 10% (mały podatnik),
• 20% (pozostali podatnicy).

Efektywne opodatkowanie uwzględnia CIT i PIT łącznie.

Stawka PIT od dywidend wynosi 19%, a w modelu estońskim zostaje pomniejszona o 90% kwoty zapłaconego CIT (mały podatnik) lub 70% (pozostali podatnicy).

Uproszczenia w ewidencji i rozliczeniach

Jedną z głównych zalet estońskiego CIT jest odejście od konieczności prowadzenia odrębnej ewidencji podatkowej. W okresie pozostawania w systemie estońskim nie jest konieczne prowadzenie innej ewidencji poza rachunkowością finansową, którą każda spółka kapitałowa jest i tak zobowiązana prowadzić.

Wady i ryzyka

To, że “weszliśmy na CIT estoński” – nie oznacza jeszcze, że uzyskamy obiecywane korzyści.

1. Kuszące możliwości

Szefowie firm słysząc, że jest opcja na niepłacenie podatku dochodowego, oczami wyobraźni widzą tylko korzyści. Możliwość reinwestowania pieniędzy, które do tej pory “uciekały” jako podatek, jest niebywałą szansą na przeznaczenie ich na rozwój. Nawet jeśli będziesz wypłacał pieniądze, to i tak opodatkowanie będzie korzystniejsze.

2. Nowe przepisy

Estoński CIT to niespełna 18 nowych artykułów i konstrukcje podatkowe – nieznane ani księgowym, ani urzędnikom. Trzeba umieć się odnaleźć w sytuacji braku stabilnej i jednoznacznej linii interpretacyjnej organów.

3. Trudne do zrozumienia wymagania

Podstawowa zasada jest prosta: dopóki spółka nie wypłaca dywidendy, nie płaci podatku dochodowego. Jednak wydatki niektóre mogą generować obowiązek podatkowy mimo braku wypłaty dywidendy (ukryte zyski).

4. Stare przyzwyczajenia

Polski rynek przedsiębiorstw zdominowany jest przez firmy rodzinne, które często traktują spółkę jak majątek prywatny. Estoński CIT premiuje:

• d działania inwestycyjne zmierzające do rozwoju polskich spółek przy ograniczeniu dystrybucji środków do majątków prywatnych,
• świadomość handlową odrębności podmiotowej spółki od jej wspólników.

Okres korzystania i rezygnacja z estońskiego CIT

Możesz wybrać estoński CIT w każdym momencie roku, na okres 4 lat i przedłużyć go na kolejne 4-letnie okresy.

Przedłużenie jest dopuszczalne, jeśli w ostatnim roku nadal spełniasz kryteria.

Zrezygnować z opodatkowania można w każdym momencie okresu czteroletniego poprzez zaznaczenie odpowiedniego pola w rocznej deklaracji CIT-8E. Oświadczenie o rezygnacji skutkuje zakończeniem opodatkowania estońskim CIT z końcem roku podatkowego, którego dotyczy deklaracja.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Na czym polega estoński CIT?

Estoński CIT to alternatywny model opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Spółka nie płaci podatku CIT, dopóki nie wypłaca zysku wspólnikom.

Kiedy płaci się CIT estoński?

W modelu estońskim spółka płaci CIT dopiero w momencie wypłaty zysku wspólnikom.

Komu opłaca się CIT estoński?

CIT estoński opłaca się spółkom, które planują reinwestować zyski, zamiast je wypłacać.

Czym różni się księgowość na estońskim CIT?

Spółka prowadzi pełne księgi rachunkowe zgodnie z ustawą o rachunkowości, nie musi jednak prowadzić odrębnej ewidencji podatkowej przychodów i kosztów.

Co po 4 latach na CIT estońskim?

Możesz kontynuować opodatkowanie estońskim CIT w kolejnym okresie 4-letnim lub zrezygnować i wrócić do tradycyjnego CIT.

PODSUMOWANIE

Każda spółka kapitałowa, chcąca się rozwijać, może skorzystać na modelu opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek, jeżeli:

1. działa w sposób transparentny,
2. reinwestuje zyski = nie wypłaca dywidend,
3. utrzymuje dyscyplinę w zakresie wydatków,
4. jest świadoma obowiązków, a nie tylko korzyści.

W czym mogę Ci pomóc?

Pomogę Ci odpowiedzieć sobie m.in. na pytania:

• czy estoński CIT jest dla mnie?
• czy estoński CIT sprawdzi się w mojej firmie?
• czy estoński CIT to dobra opcja przy moim modelu biznesowym?
• czy estoński CIT faktycznie mi się opłaca (dzisiaj i w dłuższej perspektywie)?

Jeśli zdecydujesz się na wybór estońskiego CIT, przeprowadzę Cię bezpiecznie przez cały proces. Pomogę też w odpowiedniej reorganizacji Twojej działalności i zadbam, żeby było to dla Ciebie optymalne rozwiązanie, uszyte na miarę Twoich potrzeb.