ul. Jagiellońska 1, 41-902 Bytom tel: +48 32 445 02 31 · +48 570 033 752
Aktualności · · 31 min czytania

Jak założyć firmę i wybrać jej formę?

Jak założyć firmę i wybrać jej formę? To jedno z pierwszych – i jednocześnie jedno z ważniejszych – pytań, przed którymi stajesz, zaczynając własny biznes. JDG czy spółka? A jeśli spółka, to jaka? 

Nie ma jednej dobrej odpowiedzi dla każdego – wszystko zależy od Twoich planów, celów i potrzeb oraz od tego, jaki będzie charakter Twojej działalności i z jakim ryzykiem się ona wiąże.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak założyć firmę i ile kosztuje?
  • Od czego trzeba zacząć, żeby założyć firmę?
  • Jak założyć firmę, nie mając pieniędzy?
  • Jakie są 4 rodzaje działalności gospodarczej?
  • Kiedy opłaca się założyć firmę?
  • Jakie obowiązki księgowe ma nowa firma?

Od czego zacząć zakładanie firmy?

Zakładanie firmy zaczyna się na długo przed złożeniem wniosku do CEIDG albo KRS. Samo złożenie wniosku nie jest najważniejszą ani najtrudniejszą częścią zakładania firmy. Rozpoczęcie działalności to nie tylko wybór nazwy, adresu czy kodów PKD. 

Najważniejsze jest zbudowanie dobrego fundamentu. Niektóre decyzje, które podejmiesz na początku, będą miały wpływ na funkcjonowanie Twojej firmy przez kolejne lata. 

Zanim przejdziesz do formalności, zastanów się: 

– jak chcesz prowadzić biznes, 

– jakie masz plany na jego rozwój, 

– czy chcesz działać sam, czy ze wspólnikami. 

Odpowiedzi na te pytania pomogą Ci podjąć ważne decyzje dotyczące zakładania firmy.

Pomysł na biznes a wybór formy działalności

Twój pomysł na biznes (i wizja Twojej firmy za kilka lat…) ma ogromne znaczenie przy wyborze formy, w jakiej będziesz prowadzić działalność. 

Jeśli chcesz działać sam, możesz myśleć o JDG. Jeśli od początku wiesz, że będziesz działał ze wspólnikami – raczej będziesz zastanawiać się nad jakąś spółką. 

Sugeruję, żebyś od początku myślał „dalej” i „szerzej”. Nie tylko o tym, jak Twoja firma wygląda dzisiaj, ale również o tym, co ma się wydarzyć w przyszłości. Czy chcesz prowadzić biznes samodzielnie już zawsze? Czy planujesz zatrudniać pracowników? Czy myślisz o zaproszeniu do firmy wspólników albo zewnętrznych inwestorów? Czy Twoja działalność będzie wiązała się z większym ryzykiem lub znacznymi inwestycjami? 

Nawet jeśli dzisiaj prowadzisz biznes sam, Twoja firma jest niewielka i nie generuje większego ryzyka – nie oznacza to, że ta sytuacja nigdy się nie zmieni, a JDG zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem. 

Czy jeśli od początku masz ambitne plany na rozwój firmy, to nie warto decydować się na JDG i lepiej od razu „iść w spółkę”? Niekoniecznie. Czasem już na pierwszy rzut oka widać, że JDG nie będzie dobrym wyborem dla konkretnego przedsiębiorcy. Ale innym przedsiębiorcom JDG może naprawdę dobrze posłużyć na początku działalności. Musisz tylko zachować elastyczność i gotowość do zmian, kiedy taka forma działalności przestanie Ci już służyć.

Jakie decyzje trzeba podjąć przed założeniem firmy?

Musisz zacząć od pomysłu na biznes – o czym pisałam już wyżej. Dopiero potem przychodzi czas na formalności: wybór nazwy, adresu, kodów PKD, formy działalności, formy opodatkowania… i wreszcie złożenie wniosku o wpis do odpowiedniego rejestru. 

Nie musisz robić tego wszystkiego samodzielnie. Przed założeniem firmy skonsultuj się ze specjalistami. Przecież chcesz zbudować swoją firmę na solidnym fundamencie – więc nie podejmuj decyzji pochopnie i bez wiedzy o konsekwencjach. Niektóre nieprzemyślane decyzje mogą być później trudne do naprawienia. 

Przed rozpoczęciem działalności zdecyduj też, kto będzie Cię wspierał na Twojej biznesowej drodze. Znajdź zaufaną księgową, prawnika oraz innych specjalistów, którzy pomogą Ci bezpiecznie i spokojnie założyć, a następnie rozwijać Twoją firmę. Szczególnie na początku dobrze mieć obok siebie osoby, którym możesz zaufać i które poprowadzą Cię krok po kroku. Nie musisz znać się na wszystkim – ważne, żeby wiedzieć, kogo zapytać.

Czy zawsze trzeba rejestrować działalność gospodarczą?

Nie zawsze. Jeśli spełniasz określone warunki, możesz prowadzić tzw. działalność nierejestrowaną. To rozwiązanie przeznaczone dla osób, które prowadzą działalność na niewielką skalę. 

Możesz prowadzić taką działalność, jeśli:

  • Twoje kwartalne przychody z działalności nie przekroczą 225% kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku (w 2026 roku limit kwartalny wynosi 10.813,50 zł);
  • w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywałeś działalności gospodarczej. 

Działalność nierejestrowana może być dobrym rozwiązaniem, jeśli dopiero sprawdzasz swój pomysł na biznes i nie wiesz jeszcze, czy chcesz rozwijać go na większą skalę. Jeśli jednak Twoja działalność zaczyna się rozwijać lub przestajesz spełniać warunki, konieczne będzie zarejestrowanie firmy. 

Prowadzenie działalności nierejestrowanej i brak wpisu do CEIDG nie oznacza braku obowiązków. Nadal musisz pamiętać o obowiązkach związanych z prowadzeniem takiej działalności, w tym o prawidłowym rozliczaniu uzyskiwanych przychodów.

Jakie formy prowadzenia działalności możesz wybrać?

W Polsce możesz prowadzić biznes w kilku różnych formach. Każda z nich wiąże się z innymi zasadami działania, poziomem odpowiedzialności, kosztami i formalnościami.

Jednoosobowa działalność gospodarcza

Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG) to najprostsza forma prowadzenia biznesu. Nie potrzebujesz wspólnika ani kapitału zakładowego, a samą działalność założysz i poprowadzisz stosunkowo łatwo. 

To dobry wybór, jeśli chcesz działać samodzielnie i zależy Ci na minimum formalności na start. Pamiętaj jednak, że jako przedsiębiorca odpowiadasz za zobowiązania firmy całym swoim majątkiem prywatnym.

Spółka cywilna

Spółka cywilna pozwala kilku przedsiębiorcom wspólnie prowadzić działalność bez zakładania spółki handlowej. Nie jest odrębnym podmiotem – to wspólnicy (każdy jako osobny przedsiębiorca) prowadzą biznes na podstawie zawartej między sobą umowy. 

Sprawdzi się przy prostszej współpracy kilku osób, np. na początek wspólnego biznesu. Podobnie jak w JDG, wspólnicy odpowiadają za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem.

Spółki osobowe

Do spółek osobowych zaliczamy spółkę jawną, partnerską, komandytową i komandytowo-akcyjną. W przeciwieństwie do spółki cywilnej są to już spółki handlowe – odrębne od wspólników podmioty, które same mogą zaciągać zobowiązania.

Poszczególne spółki osobowe różnią się między sobą m.in. zasadami odpowiedzialności wspólników i tym, kto może w nich uczestniczyć jako wspólnik. Dlatego dobrze sprawdzają się tam, gdzie dla działania spółki szczególnie ważne jest osobiste zaangażowanie konkretnych wspólników.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) to jedna z najczęściej wybieranych form prowadzenia biznesu. Może ją założyć jedna osoba albo kilku wspólników, a do jej utworzenia potrzebny jest kapitał zakładowy w wysokości co najmniej 5000 zł. 

To odrębny od wspólników podmiot, co ma znaczenie m.in. dla ich odpowiedzialności – wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki. Prowadzenie sp. z o.o. wiąże się jednak z większym formalizmem niż w przypadku JDG czy spółki cywilnej.

Prosta spółka akcyjna i spółka akcyjna

Prosta spółka akcyjna (PSA) i spółka akcyjna (S.A.) to spółki kapitałowe, które wykorzystuje się zwykle przy większych przedsięwzięciach lub gdy w planach jest pozyskanie inwestora i większego kapitału. 

PSA powstała z myślą o bardziej elastycznym prowadzeniu biznesu i chętnie wybierają ją startupy. S.A. to najbardziej sformalizowana ze wszystkich spółek – sprawdza się przede wszystkim przy dużych, złożonych przedsięwzięciach.

JDG czy spółka – co wybrać na początek?

Wybór między JDG a spółką zależy m.in. od tego, ile formalności jesteś w stanie unieść na start, ile ryzyka chcesz wziąć na siebie i czy planujesz działać sam, czy z innymi osobami. 

Poniżej opisuję najważniejsze kwestie, które powinieneś wziąć pod uwagę, podejmując tę decyzję.

Koszty założenia i prowadzenia

JDG założysz szybko i praktycznie bez kosztów – wystarczy wpis do CEIDG. Spółka to znacznie więcej formalności już na starcie: umowa, wpis do KRS, a w niektórych przypadkach także wizyta u notariusza. 

Podobnie wygląda to później – prowadzenie spółki (zwłaszcza przy pełnej księgowości) zwykle wiąże się z większymi kosztami księgowości i obsługi niż w przypadku JDG.

Podatki i składki ZUS

Sposób opodatkowania i oskładkowania różni się w zależności od wybranej formy działalności. W spółkach znaczenie ma nie tylko rodzaj spółki, ale również to, jaką rolę pełnisz w spółce. W JDG podatek dochodowy i składki ZUS rozliczasz bezpośrednio w związku z prowadzoną działalnością. W przypadku spółek zasady te mogą wyglądać inaczej. W niektórych spółkach dochód może być opodatkowany zarówno na poziomie spółki, jak i wspólnika (tzw. podwójne opodatkowanie). 

Zanim podejmiesz decyzję o wyborze (lub zmianie) formy działalności, sprawdź i policz, jak w Twoim przypadku będą wyglądały podatki i składki. Te obliczenia mogą pomóc Ci w podjęciu odpowiedniej decyzji o planowanych zmianach organizacyjnych.

Odpowiedzialność za zobowiązania firmy

Prowadząc JDG, odpowiadasz za zobowiązania firmy całym swoim majątkiem prywatnym. W spółkach osobowych odpowiedzialność wspólników bywa różna w zależności od rodzaju spółki i statusu wspólnika. W spółkach kapitałowych (jak sp. z o.o. czy S.A.) wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki – natomiast odpowiadać mogą członkowie zarządu. 

To właśnie większe bezpieczeństwo jest jednym z najczęstszych powodów, dla których przedsiębiorcy decydują się na spółkę zamiast JDG.

Liczba wspólników i sposób podejmowania decyzji

JDG prowadzisz sam, a wszystkie decyzje należą do Ciebie. W spółce musisz dogadać się z pozostałymi wspólnikami. Kluczowe decyzje dotyczące spółki będziecie podejmować wspólnie. Dlatego tak ważne jest, żeby zasady głosowania i podejmowania decyzji ustalić już na początku, w umowie spółki. 

Jeśli zasady podejmowania decyzji w Waszej spółce mają być bardziej niestandardowe – pomocne może być zawarcie porozumienia wspólników, w którym można uregulować tę kwestię bardziej szczegółowo niż w samej umowie spółki. 

Więcej o porozumieniu wspólników pisałam w tym artykule: Porozumienie wspólników. Co warto ustalić poza umową spółki?

Możliwości rozwoju i pozyskania inwestora

Jeśli myślisz o pozyskaniu inwestora lub dynamicznym rozwoju biznesu, spółka (zwłaszcza kapitałowa) daje więcej możliwości niż JDG. Jej struktura wiele ułatwia – w tym m.in. wejście nowych wspólników czy inwestorów. 

Wybór JDG na start nie zamyka Ci drogi do rozwoju – w razie potrzeby możesz później przekształcić ją w spółkę. W niektórych przypadkach jednak prościej (i taniej) może być od razu wybrać spółkę, niż później decydować się na przekształcenie.

Jak wybrać formę opodatkowania firmy?

Wybór formy opodatkowania to jedna z ważniejszych decyzji na starcie – wpływa nie tylko na wysokość podatku, ale też na to, jak rozliczasz koszty i jaką składkę zdrowotną zapłacisz. Inaczej wygląda to przy JDG, a inaczej w różnych spółkach. 

Wybór najkorzystniejszej formy opodatkowania to jedna z częstszych motywacji przedsiębiorców do zmiany formy prowadzenia działalności.

Skala podatkowa

Skala podatkowa to domyślna forma opodatkowania. Obowiązują w niej dwie stawki (12% i 32%) – w zależności od tego, ile zarobisz w danym roku. 

Skala może być korzystna m.in. wtedy, gdy Twoje dochody nie są wysokie, ponosisz spore koszty albo chcesz korzystać z ulg podatkowych – np. rozliczać się wspólnie z małżonkiem czy skorzystać z ulgi na dzieci.

Podatek liniowy

Decydując się na podatek liniowy, zapłacisz 19% podatku niezależnie od wysokości dochodu. Nie ma tu progów podatkowych, ale nie skorzystasz też z większości ulg dostępnych przy skali. 

To rozwiązanie, które przedsiębiorcy rozważają zwykle przy wyższych dochodach – gdy przy skali wpadliby już w drugi próg podatkowy.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Przy ryczałcie podatek płacisz od przychodu, a nie od dochodu. Oznacza to, że nie odliczysz kosztów prowadzenia działalności. Stawki są zróżnicowane i zależą od rodzaju wykonywanej działalności. 

Ryczałt sprawdza się przede wszystkim w takich firmach, w których koszty są niskie. Jednak nie każdy rodzaj działalności może być opodatkowany w ten sposób.

Opodatkowanie spółek

W spółkach podatkowe „zasady gry” wyglądają zupełnie inaczej.
Spółki kapitałowe płacą CIT, a wspólnicy dodatkowo płacą podatek od wypłacanych zysków (dywidendy) – to właśnie tzw. podwójne opodatkowanie.
W spółkach osobowych bywa różnie – tylko niektóre z nich są podatnikami CIT. 

Przy spółkach będących podatnikiem CIT można skorzystać też z estońskiego CIT, który w niektórych sytuacjach pozwala odroczyć płatność podatku aż do momentu wypłaty zysku.

Więcej o estońskim CIT pisałam w tym artykule: Czy można legalnie nie płacić podatku – czyli co to jest ESTOŃSKI CIT?

Jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą?

Założenie jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) jest stosunkowo proste. Poradzisz sobie z tym samodzielnie – choć w niektórych kwestiach warto skonsultować się wcześniej z prawnikiem lub księgową, żeby uniknąć kosztownych błędów.

Rejestracja firmy w CEIDG

Przy zakładaniu JDG wszystkie formalności możesz załatwić online na Biznes.gov.pl. Do złożenia wniosku przez Internet potrzebujesz profilu zaufanego, podpisu kwalifikowanego albo e-dowodu. 

Jeśli wolisz załatwić to offline, wniosek złożysz też papierowo w dowolnym urzędzie gminy – urzędnik pomoże Ci go wypełnić.

Niezależnie od wybranego sposobu – rejestracja jest bezpłatna.

Jakie dane trzeba podać przy rejestracji?

We wniosku o wpis do CEIDG będziesz musiał podać m.in.:
– Twoje dane,
– firmę (nazwę) Twojej działalności,
– adres prowadzenia działalności,
– kody PKD,
– formę opodatkowania,
– informacje potrzebne do zgłoszenia do ZUS. 

Powinieneś mieć te informacje przemyślane i przygotowane, zanim zaczniesz wypełniać wniosek. Szczególnie wybór odpowiedniej formy opodatkowania, kodów PKD oraz prawidłowe zgłoszenie do ZUS może mieć znaczenie dla dalszego prowadzenia firmy.

NIP, REGON, ZUS i urząd skarbowy

Założenie JDG nie wymaga składania osobnych wniosków o nadanie NIP i REGON. Dane z wniosku w CEIDG są przekazywane odpowiednim instytucjom, dzięki czemu wiele formalności związanych z rozpoczęciem działalności odbywa się automatycznie, „za jednym kliknięciem”. 

Zwróć szczególną uwagę na ZUS! Początkujący przedsiębiorca może w określonych przypadkach skorzystać z tzw. ulgi na start, która pozwala przez pierwsze 6 miesięcy nie opłacać składek na ubezpieczenia społeczne. Skorzystanie z ulgi musisz zgłosić na formularzu ZUS ZZA – taki formularz możesz wypełnić jednocześnie przy składaniu wniosku o wpis do CEiDG. Jednak jeśli zrobisz to nieprawidłowo, możesz stracić szansę na skorzystanie z tej ulgi.

Jak założyć spółkę?

Samo podjęcie decyzji o prowadzeniu biznesu w formie spółki to dopiero początek. Trzeba przecież przygotować umowę spółki i inne dokumenty, a następnie zarejestrować spółkę w KRS. 

W zależności od tego, jaką spółkę wybierzesz, w niektórych przypadkach możesz skorzystać z uproszczonej drogi i założyć ją przez Internet.

Jak widzisz, jest to trochę bardziej skomplikowane niż przy wniosku do CEIDG – dlatego pozwól, że poświęcę temu tematowi nieco więcej miejsca. 

Założenie spółki przez internet

Założenie spółki nie zawsze wymaga wizyty u notariusza. W przypadku niektórych spółek możesz przeprowadzić całą procedurę przez Internet – z mniejszą liczbą formalności, szybciej i taniej. 

Jest to możliwe dzięki S24 – rządowemu systemowi teleinformatycznemu, za pośrednictwem którego można zawrzeć umowę spółki z wykorzystaniem dostępnego wzorca oraz złożyć wniosek o jej wpis do KRS. 

Możliwość założenia niektórych spółek przez Internet, na podstawie dostępnego wzorca umowy, jest wprost przewidziana w Kodeksie spółek handlowych.

System S24 – kiedy warto z niego skorzystać?

S24 sprawdzi się przede wszystkim wtedy, gdy zależy Ci na szybkim rozpoczęciu działalności, a relacje między wspólnikami są proste i nie wymagają na tym etapie szczegółowych ustaleń. 

Jeśli jednak chcesz od początku dokładnie uregulować zasady funkcjonowania spółki, warto rozważyć zawarcie umowy spółki u notariusza. 

Nasi klienci zdecydowanie najczęściej wybierają S24 do zakładania nowych spółek. Dzięki temu mogą szybko zarejestrować spółkę i rozpocząć działalność – a bardziej szczegółowe postanowienia dotyczące jej funkcjonowania można przygotować już na późniejszym etapie, gdy pojawi się taka potrzeba. 

Takie rozwiązanie dobrze sprawdzi się, jeśli wspólnicy są zgodni co do dalszego funkcjonowania spółki i nie obawiają się, że w przyszłości jeden z nich będzie blokował zmiany umowy spółki. 

Wprowadzenie bardziej szczegółowych zasad już na samym początku może być szczególnie istotne w przypadku większej liczby wspólników, bardziej skomplikowanej struktury biznesu czy od początku planowanych inwestycji. 

S24 ma też swoje ograniczenia. Korzystanie z gotowego wzorca umowy oznacza mniejszą możliwość dostosowania jej treści do indywidualnych potrzeb wspólników.

Założenie spółki u notariusza

Umowę spółki możesz (a w niektórych przypadkach MUSISZ) zawrzeć także w formie aktu notarialnego. 

Jeśli zakładasz spółkę u notariusza, umowa nie musi ograniczać się do postanowień dostępnych w gotowym wzorcu z S24. Masz więcej swobody. Od początku możesz dostosować treść umowy do swoich potrzeb i planów biznesowych. 

Założenie spółki u notariusza rozważ przede wszystkim, jeśli chcesz rozpocząć biznes z większą liczbą wspólników i dokładnie uregulować Wasze prawa i obowiązki. Pomyśl o tym również wtedy, gdy już na etapie zakładania spółki przewidujesz większe inwestycje, wejście kolejnych wspólników lub inwestora, sukcesję albo inne bardziej złożone rozwiązania. 

Po zawarciu umowy spółki u notariusza musisz jeszcze złożyć wniosek o jej wpis do KRS. Rejestracja odbywa się obecnie elektronicznie za pośrednictwem Portalu Rejestrów Sądowych (PRS).

Nie zawsze jednak potrzebujesz aktu notarialnego. Jeśli chcesz założyć spółkę jawną albo partnerską i nie chcesz robić tego przez Internet – możesz to zrobić w zwykłej formie pisemnej (= czyli nie musisz iść do notariusza). O treść takiej umowy warto jednak zadbać równie dokładnie, jak o umowę spółki, która musi być zawarta w formie aktu notarialnego. 

Wniosek o rejestrację spółki z umową w formie pisemnej również składa się przez PRS. 

Więcej o różnicach między założeniem spółki przez S24 a zawarciem umowy u notariusza przeczytasz w naszym artykule: S24 czy notariusz – jak najlepiej założyć spółkę?

Ile kosztuje założenie spółki?

Zakładając spółkę przez S24, zapłacisz:
1) opłatę sądową za wpis do KRS – 250 zł;
2) podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) od zawarcia umowy spółki;
3) wynagrodzenie prawnika za pomoc prawną przy przygotowaniu dokumentów i przeprowadzeniu procesu rejestracji spółki. 

Zakładając spółkę u notariusza, zapłacisz:
1) opłatę sądową za wpis do KRS – 500 zł;
2) podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) od zawarcia umowy spółki;
3) taksę notarialną;
4) wynagrodzenie prawnika za pomoc prawną przy przygotowaniu dokumentów i przeprowadzeniu procesu rejestracji spółki.

Czy warto kupić gotową spółkę zamiast zakładać nową?

Zamiast zakładać nową spółkę od podstaw, możesz też kupić już istniejącą. Czasem to dobre rozwiązanie – zwłaszcza gdy zależy Ci na czasie albo chcesz uniknąć formalności związanych z rejestracją nowej spółki. Wiąże się jednak też z dodatkowymi ryzykami, których nie ma przy zakładaniu nowej spółki „od zera”.

Na czym polega zakup istniejącej spółki?

Chociaż potocznie mówi się o zakupie spółki – w praktyce najczęściej kupujesz udziały albo akcje od dotychczasowych wspólników. Taką transakcję najłatwiej przeprowadzić w spółkach kapitałowych, w których występują udziały lub akcje, które w łatwy sposób można sprzedać. Przystąpienie nowych wspólników do spółek osobowych również jest możliwe, lecz nieco bardziej skomplikowane. 

Po transakcji stajesz się wspólnikiem już istniejącej spółki. Nie zakładasz więc nowego podmiotu od początku, tylko dołączasz jako wspólnik do spółki, która została już wcześniej zarejestrowana.

Spółka z historią – korzyści i ryzyka

Kupno istniejącej spółki może być w niektórych sytuacjach lepszym i szybszym rozwiązaniem niż zakładanie nowej spółki od zera – zwłaszcza gdy zależy Ci na spółce z określonymi kodami PKD, historią kredytową albo referencjami. 

Z drugiej strony, kupując spółkę z historią, przejmujesz też wszystko, co się z tą historią wiąże – w tym ewentualne długi, zobowiązania podatkowe czy spory sądowe, o których możesz nie wiedzieć. Historia spółki może więc być zarówno atutem, jak i źródłem ryzyka dla nowego wspólnika lub członka zarządu.

Co sprawdzić przed zakupem spółki?

Przed zakupem spółki warto przeprowadzić jej dokładne badanie (tzw. due diligence) – prawne, podatkowe, finansowe i operacyjne. Szczegółowa analiza w tych obszarach pozwala poznać rzetelny obraz sytuacji spółki i zidentyfikować najważniejsze ryzyka. 

Nie musisz robić tego samodzielnie. Przy większych transakcjach warto skorzystać z pomocy specjalistów, którzy wiedzą, na co zwrócić uwagę i jakie dokumenty sprawdzić. Nie wystarczy tu samo zerknięcie do KRS i sprawdzenie, od kogo kupujesz udziały. Rzetelne badanie spółki wymaga sięgnięcia znacznie głębiej. Specjaliści zajmujący się due diligence często przesyłają obszerne wykazy informacji i dokumentów, które trzeba przeanalizować, żeby poznać faktyczną kondycję spółki. 

Dobrze przeprowadzone due diligence pozwoli Ci uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek po wejściu do spółki.

Jak chronić prywatny majątek przy zakładaniu firmy?

Jeśli myślisz o założeniu firmy, pewnie skupiasz się przede wszystkim na tym, jak zacząć zarabiać. To jednak bardzo ważne, żebyś już na początku zastanowił się, co się stanie, jeśli coś pójdzie nie tak. Co jeśli klient nie zapłaci, podwykonawca nie wykona swojej umowy albo zostanie na Ciebie nałożona wysoka kara umowna? Czy wierzyciel będzie mógł sięgnąć do Twojego prywatnego majątku? 

Odpowiedzialność za firmowe zobowiązania to jeden z najważniejszych czynników, który musisz wziąć pod uwagę, rozpoczynając biznes i wybierając formę działalności. Zasady Twojej odpowiedzialności zależą bowiem w dużej mierze od tego, jaką formę działalności wybierzesz. Odpowiednie zabezpieczenie prywatnego majątku czasem wymaga też podjęcia innych działań poza firmą, np. zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej.

Odpowiedzialność przedsiębiorcy prowadzącego JDG

Prowadząc JDG, nie jesteś prawnie oddzielony od swojej firmy. Twoja JDG nie jest odrębnym podmiotem – przedsiębiorcą jesteś Ty. Oznacza to, że za zobowiązania związane z prowadzoną działalnością odpowiadasz co do zasady całym swoim majątkiem. Jeśli firma nie będzie w stanie spłacić swoich długów, wierzyciel może dochodzić ich z Twojego prywatnego majątku. Jeśli jesteś w związku małżeńskim z ustawową wspólnością majątkową – wtedy w niektórych przypadkach wierzyciel może sięgnąć również po Wasz majątek wspólny. 

Na początku działalności może Ci się wydawać, że ryzyko jest niewielkie. Z czasem jednak sytuacja może ulec zmianie. Większe kontrakty, kredyty, leasingi czy inwestycje… Łatwo jest przegapić moment, w którym ryzyko związane z firmą zaczyna być na tyle duże, że trzeba już pomyśleć o ochronie prywatnego majątku.

Odpowiedzialność wspólników spółki

W przypadku spółek odpowiedzialność wspólników może wyglądać zupełnie inaczej niż przy JDG. Wszystko zależy od rodzaju spółki i roli, jaką w niej pełnisz. 

W spółkach osobowych zasady odpowiedzialności bywają różne w zależności od rodzaju spółki i statusu wspólnika. Przykładowo, w spółce komandytowej wspólnik będący komandytariuszem ponosi ograniczoną odpowiedzialność za zobowiązania spółki – natomiast wspólnik będący komplementariuszem odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczeń, całym swoim majątkiem. 

W spółkach kapitałowych (sp. z o.o., S.A., PSA) sytuacja wygląda inaczej – co do zasady to spółka, a nie jej wspólnicy, odpowiada za swoje zobowiązania.

Czy spółka z o.o. chroni majątek prywatny?

Co do zasady tak – wspólnicy sp. z o.o. nie odpowiadają za jej zobowiązania. To jeden z najczęstszych powodów, dla których przedsiębiorcy decydują się na tę spółkę zamiast JDG.

Ta ochrona nie jest absolutna. Jeśli jesteś jednocześnie członkiem zarządu (a skoro to Twoja firma – to pewnie tak właśnie będzie), a spółka stanie się niewypłacalna, możesz odpowiadać za jej zobowiązania własnym majątkiem – chyba że w porę złożysz wniosek o ogłoszenie upadłości spółki albo wykażesz inne okoliczności zwalniające Cię z odpowiedzialności.

Jak sfinansować start firmy?

Założenie firmy i rozpoczęcie działalności może wiązać się z koniecznością poniesienia sporych wydatków – szczególnie jeśli od początku potrzebujesz lokalu, sprzętu, samochodów, pracowników itp. 

Pomysł na to, w jaki sposób finansujesz start firmy, jest równie ważny, co sam pomysł na biznes. Zanim rozpoczniesz działalność, zastanów się więc nie tylko nad tym, ile pieniędzy potrzebujesz na start, ale również skąd je pozyskasz. Dobrze dobrane źródło finansowania pomoże Ci rozpocząć działalność bez nadmiernego obciążania własnych oszczędności i jednocześnie zapewnić firmie środki potrzebne do dalszego rozwoju.

Własny kapitał

Najprostszym (i najczęstszym) sposobem finansowania startu firmy są własne oszczędności. Nie wiążesz się wtedy od samego początku z żadnym zewnętrznym podmiotem – nie musisz nikomu oddawać pieniędzy ani dzielić się udziałami w firmie. 

Własny kapitał ma jednak swoje granice – przy większych przedsięwzięciach może po prostu nie wystarczyć.

Kredyt i leasing

Jeśli nie chcesz albo nie możesz sfinansować startu firmy z własnych środków – możesz sięgnąć po finansowanie zewnętrzne. W zależności od Twoich potrzeb może to być np. kredyt lub leasing. 

Początkujący przedsiębiorcy często spotykają się jednak z tym, że banki niechętnie finansują firmy bez historii działalności. Dlatego czasem taki kredyt trzeba zabezpieczyć prywatnym majątkiem (np. hipoteką na rodzinnym domu) albo poręczeniem. To też częsty powód, dla którego zamiast zakładać nową spółkę, czasem poszukuje się istniejącej spółki (z historią kredytową) do zakupu. 

Pamiętaj jednak, że finansowanie zewnętrzne to nie tylko możliwość wystartowania z biznesem. Oznacza również zobowiązania, które będziesz musiał spłacać. Upewnij się więc, czy Twoja firma – zwłaszcza na samym początku działalności – będzie w stanie udźwignąć kolejne miesięczne raty.

Dotacje i inne źródła finansowania

W zależności od rodzaju działalności i Twojej sytuacji możesz również skorzystać z dotacji lub innych form wsparcia dla przedsiębiorców. Dostępne opcje zależą między innymi od tego, gdzie prowadzisz działalność, czym zajmuje się Twoja firma, w jakiej formie będziesz prowadzić działalność i na jaki cel potrzebujesz pieniędzy. Osoby, które mają zamiar otworzyć JDG, często mogą skorzystać np. z dotacji ze środków unijnych czy z Urzędu Pracy (dla osób bezrobotnych zakładających działalność). 

W niektórych biznesach źródłem finansowania może być również inwestor zewnętrzny czy wspólnik – zwłaszcza jeśli dostępne opcje publicznych dotacji są niewystarczające, bo Twój pomysł na biznes wymaga większego kapitału już na starcie.

Jakie obowiązki księgowe ma nowa firma?

Obowiązki księgowe pojawiają się już od pierwszego dnia prowadzenia działalności. Jednak to, jak będą wyglądały, zależy przede wszystkim od wybranej formy działalności i formy opodatkowania.

Kiedy potrzebna jest księgowość?

Niektórzy przedsiębiorcy (przede wszystkim prowadzący JDG) prowadzą księgowość samodzielnie, zwłaszcza na samym początku działalności. Jednak im więcej transakcji, kontrahentów i formalności, tym trudniej poradzić sobie bez pomocy specjalisty – i tym łatwiej o błędy. Do biura rachunkowego warto (a czasem trzeba) zwrócić się już na starcie – np. jeśli zakładasz spółkę, planujesz zatrudniać pracowników albo Twoja działalność będzie się wiązała z bardziej skomplikowanym rozliczaniem podatku VAT.

Księgowość JDG a księgowość spółki

Prowadząc JDG, w wielu przypadkach możesz rozliczać się w sposób uproszczony (księga przychodów i rozchodów albo ewidencja przychodów przy ryczałcie).

Księgowość spółek jest znacznie bardziej skomplikowana, zwłaszcza w przypadku spółek, które mają obowiązek prowadzenia pełnej księgowości, czyli tzw. ksiąg rachunkowych. Prowadzenie księgowości spółek nie polega wyłącznie na obsłudze programu księgowego – wymaga znajomości przepisów podatkowych, rachunkowych i handlowych, dotyczących konkretnej spółki. Dlatego tak ważne jest dobre biuro księgowe, które nie tylko księguje dokumenty, ale też na bieżąco doradza i pomaga Ci uniknąć kosztownych błędów. 

Jeśli szukasz takiej zaufanej księgowości, która będzie wsparciem w planowaniu rozwoju Twojej firmy – zapraszamy do nas 🙂

Czy można samodzielnie prowadzić księgowość?

Formalnie – nic nie stoi na przeszkodzie, żebyś samodzielnie prowadził księgowość swojej firmy. Jednak w praktyce, zwłaszcza przy pełnej księgowości, wymaga to specjalistycznej wiedzy i sporo czasu. Nawet jeśli przy zakładaniu konta firmowego bank proponuje Ci dostęp do programu do samodzielnego prowadzenia księgowości, pamiętaj: księgowość to nie tylko wpisywanie danych do programu, ale też znajomość wielu (często bardzo skomplikowanych) przepisów. 

Dlatego większość przedsiębiorców decyduje się na współpracę z biurem rachunkowym – zwłaszcza gdy firma się rozwija i liczba dokumentów księgowych rośnie. Dzięki temu Ty możesz skupić się na rozwoju biznesu, a księgowość nie spędza Ci snu z powiek.

Najczęstsze błędy przy zakładaniu firmy

Jakie błędy najczęściej popełniają przedsiębiorcy?

Wybór formy prawnej tylko na podstawie podatków

Wielu naszych klientów długo kurczowo trzyma się JDG, bo chce być na ryczałcie. Albo nie chce spółki, bo nie chce ponosić kosztów pełnej księgowości. A potem wszystko przeliczamy, robimy symulację… i okazuje się, że spółka wcale nie wychodzi mniej korzystnie, a dodatkowo niesie ze sobą szereg innych atutów. 

Mamy też takich klientów, którzy decydują się na spółkę, bo ważniejsze od samych podatków jest dla nich to, co w JDG jest niemożliwe – czyli m.in. wprowadzenie wspólników, zaplanowanie sukcesji czy ograniczenie osobistej odpowiedzialności. 

Czasem warto więc spojrzeć szerzej – i to często pokazujemy przedsiębiorcom na spotkaniach. Wybór formy działalności to naprawdę nie tylko podatki. To również odpowiedzialność za zobowiązania firmy, możliwość jej dalszego rozwoju, zasady współpracy ze wspólnikami czy planowanie przyszłości (w tym sukcesji). Skupienie się wyłącznie na podatkach może sprawić, że wybierzesz rozwiązanie korzystne dzisiaj, ale ograniczające możliwości rozwoju Twojej firmy w przyszłości.

Nieuwzględnienie odpowiedzialności za długi

Odpowiedzialność za firmowe długi to jedna z najczęstszych motywacji do przejścia z JDG na spółkę.
Jeśli Twoja działalność nie wiąże się z dużym ryzykiem, być może nigdy nie odczujesz potrzeby zmiany. Pamiętaj jednak, że ryzyko często rośnie razem z firmą. Na początku możesz realizować niewielkie zlecenia i mieć niewielkie zobowiązania – ale już kilka lat później możesz podpisywać umowy na setki tysięcy złotych, zatrudniać pracowników i zaciągać kredyty na inwestycje. 

Problem w tym, że przedsiębiorcy często zaczynają myśleć o swojej odpowiedzialności dopiero wtedy, gdy sytuacja staje się naprawdę poważna. Dlatego warto pomyśleć o tym z wyprzedzeniem i zacząć działać, jeszcze zanim pojawi się problem. Nasi klienci, którzy zmienili JDG na spółkę z o.o., często opowiadają, że od kiedy działają w ramach spółki, w końcu mogą spać spokojnie. Nic nie jest warte stresu i zamartwiania się o własny majątek i bezpieczeństwo finansowe Twojej rodziny.

Brak planu na rozwój firmy

Nie musisz mieć od początku przygotowanego szczegółowego biznesplanu na kolejnych 10 lat. Zastanów się jednak chociaż, gdzie chcesz być za rok czy dwa. Czy planujesz zatrudniać pracowników? Czy do firmy mają dołączyć wspólnicy? Czy będziesz potrzebować inwestora albo zewnętrznego finansowania? Czy Twoja działalność będzie się wiązała z coraz większymi kontraktami i coraz poważniejszym ryzykiem? 

Takie plany mogą mieć znaczenie już na początku. Dzięki temu wybrana forma prowadzenia działalności będzie mogła Ci posłużyć przez dłuższy czas. Jeśli od początku planujesz dynamiczny rozwój, być może warto od razu zdecydować się na spółkę. Późniejsza konieczność przekształcenia JDG w spółkę (zwłaszcza, gdy trzeba to zrobić PILNIE!) jest dużym obciążeniem dla każdego zapracowanego i zajętego rozwijaniem swojej firmy przedsiębiorcy.

Niedoszacowanie kosztów prowadzenia działalności

Wielu początkujących przedsiębiorców skupia się przede wszystkim na tym, jakich spodziewają się zysków. Jednocześnie często zapominają uwzględnić również koszty bieżące – składek ZUS, podatków czy obsługi księgowej i prawnej – które często pojawiają się już od początku prowadzenia działalności. Koszty to nie tylko to, co kupisz. Części wydatków nie możesz po prostu ograniczyć, bo wynikają z przepisów prawa i jesteś zobowiązany je ponosić. 

Spójrz na swój przyszły biznes realistycznie. Jeśli przez kilka miesięcy nie będzie przynosił oczekiwanych przychodów – czy będzie Cię stać na obowiązkowe, comiesięczne wydatki? Pomyśl o tym z wyprzedzeniem, żeby później zamartwianie się o wydatki nie odebrało Ci radości z prowadzenia własnego biznesu.

Rozwój firmy wymaga planowania nie tylko biznesowego, ale też prawnego i podatkowego. Sprawdź jak rozwijać firmę zgodnie z prawem.

Jak założyć firmę krok po kroku?

W tym artykule wielokrotnie podkreślałam, że zakładanie firmy zaczyna się na długo przed wysłaniem wniosku o rejestrację – a nawet jeszcze na długo przed rozpoczęciem pracy nad jakimikolwiek dokumentami. 

Oczywiście znam historie przedsiębiorców, którzy jednego dnia wpadli na pomysł, a drugiego już zakładali firmę. Nie wykluczam, że taka spontaniczność może skończyć się wielkim sukcesem. Jednak zazwyczaj rekomenduję planowanie i dobre przygotowanie – pozwalają uniknąć kosztownych błędów i rozpocząć działalność spokojnie, bez niepotrzebnego stresu. 

Poniżej znajdziesz najważniejsze kroki, przez które moim zdaniem warto przejść, zakładając firmę – niezależnie od tego, czy planujesz założyć JDG, czy spółkę.

Krok 1: Pomysł na biznes

Zastanów się, czym dokładnie chcesz się zajmować, kim będą Twoi docelowi klienci i jak Twoja firma ma zarabiać. Pomyśl też, czy chcesz działać samodzielnie, czy ze wspólnikiem – i czy to może się zmienić w niedalekiej przyszłości. Czy będziesz potrzebować pracowników, lokalu, samochodów, sprzętu albo innych większych inwestycji? Jakiego poziomu ryzyka możesz się spodziewać? 

Nie musisz mieć gotowego biznesplanu na najbliższe 10 lat. Powinieneś jednak wiedzieć, w jakim kierunku chcesz rozwijać firmę. To fundament, od którego wszystko inne zależy – łącznie z wyborem formy działalności i opodatkowania.

Krok 2: Finansowanie

Policz, ile pieniędzy potrzebujesz, żeby rozpocząć działalność i przetrwać pierwsze miesiące. Weź pod uwagę nie tylko zakup sprzętu czy wynajem lokalu, ale również podatki, składki, księgowość, wynagrodzenia pracowników i inne stałe wydatki. Dobrze zaplanowane finansowanie to nie tylko kwestia samego startu i rejestracji firmy – to też pytanie, czy Twoja firma poradzi sobie w pierwszych, często trudniejszych miesiącach działalności, kiedy być może nie będzie przynosić jeszcze oczekiwanych przychodów. 

Zastanów się więc, ile pieniędzy potrzebujesz na spokojny start i skąd je pozyskasz. Z własnych oszczędności, kredytu, leasingu, dotacji, a może od wspólnika lub inwestora? To bardzo ważne także dlatego, że sposób finansowania może mieć wpływ na wybór formy działalności i sposób organizacji firmy.

Krok 3: Konsultacje z prawnikiem lub księgową

Zanim złożysz wniosek o rejestrację, polecam Ci skonsultować Twoje plany z prawnikiem i księgową – zwłaszcza jeśli zakładasz spółkę albo Twój biznes wiąże się z bardziej skomplikowanymi rozliczeniami czy większym ryzykiem. Dobry doradca pomoże Ci spojrzeć na decyzję szerzej. Pomoże Ci m.in. wybrać formę prowadzenia działalności, formę opodatkowania, przygotować dokumenty i uniknąć błędów, które później trudno naprawić. 

Zakładając firmę, nie musisz robić wszystkiego sam – a przy spółkach wręcz nie powinieneś. Lepiej poświęcić więcej czasu i uwagi na początku niż później, zamiast skupiać się na rozwijaniu firmy, poprawiać błędy popełnione przy jej zakładaniu.

Krok 4: Wybór formy działalności i opodatkowania

Po konsultacjach przychodzi czas na podjęcie jednej z najważniejszych decyzji – wybór formy prowadzenia działalności oraz formy opodatkowania. Prawnik lub księgowa zapewne przedstawili Ci plusy i minusy różnych opcji – teraz, mając już pełne dane, możesz podjąć świadomą decyzję. 

Nie kieruj się wyłącznie tym, ile podatku zapłacisz na początku. Zastanów się też nad Twoją odpowiedzialnością, kosztami prowadzenia firmy (w tym np. kosztami księgowości), warunkami współpracy ze wspólnikami czy możliwościami dalszego rozwoju biznesu. 

Nie stresuj się jednak tym za bardzo – nie musi to być decyzja „raz na zawsze”. Formę działalności czy opodatkowania zawsze można później zmienić. Warto jednak wybrać rozwiązanie, które posłuży Ci przez kilka lat – a nie będzie wymagało zmiany już za parę miesięcy.

Krok 5: Przygotowanie dokumentów

W zależności od wybranej formy działalności przygotujesz inne dokumenty. Przy JDG musisz przede wszystkim przygotować dane potrzebne do wpisu do CEIDG – m.in. nazwę firmy, adres, kody PKD i formę opodatkowania. Przy spółce konieczne będzie przygotowanie umowy spółki i pozostałych dokumentów potrzebnych do jej rejestracji, a czasem również dodatkowo porozumienia wspólników. 

Jeśli zakładasz firmę ze wspólnikami, to dobry moment, żeby ustalić zasady Waszej współpracy. Kto będzie podejmował najważniejsze decyzje? Jak będzie wyglądał podział zysków? Co się stanie, jeśli jeden ze wspólników będzie chciał odejść albo pojawi się między Wami konflikt? Warto pomyśleć o takich sytuacjach od razu na początku, kiedy wszyscy wspólnicy są jeszcze zgodni i chętni do współpracy. Więcej o tym, na co zwrócić uwagę, piszę w innych częściach tego artykułu.

Krok 6: Rejestracja

Kolejny krok to już sama rejestracja firmy – w CEIDG (JDG) albo w KRS (spółka). W większości przypadków możesz zrobić to w całości online, ale przy niektórych spółkach będziesz potrzebować wizyty u notariusza. 

Rejestracja JDG jest bezpłatna, a wpis pojawia się zwykle już tego samego albo następnego dnia roboczego. Rejestracja spółki wiąże się z opłatą sądową i, w niektórych przypadkach, dodatkowymi kosztami (np. taksą notarialną). Więcej pisałam o tym w sekcji „Jak założyć spółkę?”.

Krok 7: Formalności po rejestracji

Po zarejestrowaniu firmy zostaje jeszcze kilka spraw do załatwienia – m.in. założenie konta firmowego, zgłoszenie do ZUS i Urzędu Skarbowego (jeśli nie zrobiłeś tego wcześniej razem z wnioskiem o wpis do CEIDG), zgłoszenie do VAT, zgłoszenie do CRBR, zapłata PCC od umowy spółki itd. … Oczywiście zakres obowiązków zależy od tego, jaką formę działalności wybrałeś. Niektóre formalności dotyczą przede wszystkim spółek, inne JDG. Część zgłoszeń trzeba zrobić tylko raz, a inne obowiązki będą towarzyszyć Ci przez cały czas prowadzenia firmy. 

To też dobry moment, żeby pomyśleć o zaufanej księgowej lub biurze rachunkowym. Dobra księgowa pomoże Ci nie tylko prowadzić bieżące rozliczenia, ale również dopilnować części obowiązków, które pojawiają się po założeniu firmy. 

I pamiętaj: rejestracja firmy to dopiero początek! Od tego momentu zaczynają się bieżące obowiązki związane z prowadzeniem działalności.

Co zrobić, gdy firma zacznie się rozwijać?

Niektórzy przedsiębiorcy o wyborze formy prowadzenia działalności myślą tylko raz – przy zakładaniu firmy. Wybierają wtedy najczęściej opcję, która jest po prostu najtańsza. Nie zastanawiają się jednak nad tym, czy za kilka lat nadal będzie odpowiednia dla ich biznesu. To naturalne: na początku trudno przewidzieć, jak Twoja firma będzie wyglądać za kilka lat. 

Problem pojawia się później – gdy okazuje się, że podatki zjadają większość zysku, albo że jeden błąd w firmie uderza bezpośrednio w prywatny dom i oszczędności życia. Dlatego tak ważne jest, żeby nie przegapić momentu na zmianę – kiedy Twoja firma zaczyna już wyrastać z dotychczasowej formy.

Kiedy JDG przestaje być optymalnym rozwiązaniem?

Większość przedsiębiorców w Polsce zaczyna tak samo: zakłada JDG, bo tak jest najprościej i najtaniej. 

Potem firma rośnie. Pojawiają się pytania, których na starcie nikt sobie nie zadawał: Czy mój majątek prywatny jest bezpieczny? Czy forma działalności, którą wybrałem lata temu, wciąż mi służy? Jak wprowadzić do biznesu wspólnika, nie tracąc kontroli? 

Sygnałem do zastanowienia się nad zmianą może być więc m.in. znaczny wzrost przychodów, większe kontrakty i zobowiązania, zatrudnianie pracowników czy rosnące ryzyko związane z działalnością. Znaczenie ma również to, czy chcesz rozwijać firmę wspólnie z innymi osobami. W JDG nie możesz po prostu „dodać” wspólnika – potrzebujesz do tego innej formy prawnej. 

Twórca imperium hotelarskiego, Tadeusz Gołębiewski, całą tę działalność prowadził w formie JDG. Dopiero po jego śmierci okazało się, jakie konsekwencje wiązały się z tą decyzją i jak trudna jest sukcesja tak wielkiego przedsiębiorstwa prowadzonego w ramach JDG. Jak widać, nawet największy biznes można latami prowadzić na JDG – ale to wcale nie znaczy, że warto. 

Oczywiście nie oznacza to, że każda rozwijająca się JDG musi zostać przekształcona w spółkę. Wszystko zależy od tego, jak wygląda Twoja firma, jakie masz plany i cele, oraz jakie ryzyka wiążą się z Twoją działalnością.

Kiedy warto pomyśleć o przekształceniu?

Jeśli Twoja firma zaczyna „wyrastać” z dotychczasowej formy, nie musisz od razu podejmować decyzji o przekształceniu. O zmianie warto pomyśleć szczególnie wtedy, gdy planujesz większe inwestycje, większe kontrakty, wejście wspólnika lub inwestora albo chcesz przygotować firmę na sukcesję. 

Gorąco Ci polecam, żebyś z wyprzedzeniem przeanalizował, jakie masz możliwości. Wszystko zależy przede wszystkim od tego, co chcesz osiągnąć i z jakimi problemami mierzy się Twoja firma. Nie musisz podejmować tej decyzji sam – a wręcz nie powinieneś tego robić! Trzeba tu przeanalizować szereg kwestii prawnych, księgowych i podatkowych. Dobry doradca nie będzie namawiał Cię na przekształcenie, jeśli nie będzie to najlepsze rozwiązanie dla Twojego biznesu. 

Niektórym naszym klientom doradzamy założenie nowej spółki i wniesienie do niej swojego JDG aportem albo prowadzenie spółki i JDG równolegle, albo prowadzenie kilku spółek równolegle… Bywa to szybsze i tańsze niż przekształcenie. Czasem jednak przekształcenie może być konieczne ze względu na potrzebę zachowania ciągłości prowadzonej działalności – np. w związku z posiadanymi decyzjami administracyjnymi, finansowaniem inwestycji czy udziałem w zamówieniach publicznych.

Jak przygotować firmę na wejście wspólnika lub inwestora?

Jeśli dotąd prowadziłeś biznes sam i sam podejmowałeś wszystkie decyzje, wejście wspólnika do firmy to prawdziwa rewolucja. Po pierwsze – nie możesz po prostu dołączyć wspólnika do prowadzonej przez siebie JDG. Dołączenie wspólnika do biznesu prowadzonego dotąd w pojedynkę oznacza, że musisz wybrać inną formę działalności – najczęściej spółkę. 

Będziesz się też musiał zastanowić się nad rzeczami, o których wcześniej w ogóle nie musiałeś myśleć:
– jak będziecie dzielić się zyskiem?
– jak będziecie podejmować decyzje?
– co się stanie, jeśli jeden z Was będzie chciał odejść z biznesu? 

Zasady waszej współpracy musicie ustalić, zanim nowy wspólnik dołączy do firmy – a nie dopiero wtedy, gdy pojawi się pierwszy konflikt. Wielu wspólników świetnie się ze sobą dogaduje, dopóki nie “wylądują” razem w jednej spółce. Wtedy nagle przestają potrafić ze sobą rozmawiać – a w umowie spółki często brakuje postanowień, które pozwoliłyby im sobie z tym poradzić. 

Zastanów się też, co właściwie ma dać Ci nowy wspólnik. Czy potrzebujesz kapitału? Wiedzy i doświadczenia? Kontaktów biznesowych? A może osoby, która będzie aktywnie uczestniczyć w prowadzeniu firmy? Ustal, jaki wkład (niekoniecznie pieniężny) ma wnieść nowy wspólnik do firmy – i zaplanuj, jak będziesz egzekwować, czy się z tego wywiązał. 

Wiele z tych kwestii można zapisać w umowie spółki, ale są też takie, które lepiej ująć w porozumieniu wspólników. Więcej pisałam o tym w tym artykule: Porozumienie wspólników. Co warto ustalić poza umową spółki?

FAQ

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jaką formę działalności najlepiej wybrać na początek?

Nie ma jednej formy działalności, która będzie najlepsza dla każdego przedsiębiorcy. Wybór zależy od tego, jak chcesz prowadzić biznes, czy będziesz działać samodzielnie czy ze wspólnikami, jakie ryzyko wiąże się z Twoją działalnością i jakie masz plany na przyszłość… 
Dla jednej osoby dobrym rozwiązaniem na start może być JDG, dla innej od początku najlepsza będzie spółka.

Dlatego do każdego początkującego przedsiębiorcy podchodzimy indywidualnie i proponujemy mu rozwiązanie najlepiej dopasowane do jego biznesu.

Co jest lepsze – jednoosobowa działalność gospodarcza czy spółka z o.o.?

Tu również nie ma jednej dobrej odpowiedzi – wszystko zależy od Twojej sytuacji. 

JDG to wprawdzie mniej formalności, szybszy i tańszy start, ale jednocześnie za zobowiązania firmowe odpowiadasz całym swoim majątkiem prywatnym

Ile kosztuje założenie własnej firmy?

To zależy, jaką formę działalności wybierzesz. Rejestracja JDG w CEIDG jest bezpłatna. Z kolei wniosek o wpis spółki do KRS podlega opłacie (250 zł przez s24, 500 zł przez PRS – pisałam o tym wyżej). W zależności od tego, jak zakładasz spółkę (np. przez s24 lub u notariusza), czy robisz to samodzielnie czy z pomocą prawnika lub księgowej – mogą pojawić się dodatkowe koszty. 

Pamiętaj jednak, że koszty związane z założeniem firmy to tylko część wydatków. Musisz wziąć też pod uwagę koszty późniejszego prowadzenia działalności, w tym obsługi księgowej, podatków i składek.

Czy można założyć firmę bez ZUS?

Prowadząc działalność gospodarczą, co do zasady musisz zgłosić się do ZUS i opłacać składki. Nowi przedsiębiorcy prowadzący JDG mogą w określonych sytuacjach skorzystać z ulg – m.in. z ulgi na start, a następnie z innych preferencyjnych zasad opłacania składek. 

W spółkach zasady oskładkowania są bardziej skomplikowane. Składek ZUS nie płacą np. wspólnicy spółek z o.o. (wyjątkiem jest jednoosobowa spółka z o.o.) – co jest częstą motywacją naszych klientów, żeby prowadzić działalność właśnie w formie takiej spółki.

Czy do założenia firmy potrzebny jest księgowy?

ormalnie do założenia firmy nie jest potrzebny ani księgowy, ani prawnik. Możesz z łatwością samodzielnie zarejestrować firmę w CEIDG. W praktyce jednak pomoc księgowego (a czasem też prawnika) może pomóc Ci uniknąć błędów już na starcie. 

Przy spółkach taka pomoc jest już często niezbędna – dokumentów i formalności jest po prostu znacznie więcej niż przy JDG, a błędy na tym etapie bywają trudniejsze i droższe do naprawienia.

Jak możemy Ci pomóc?

Założenie firmy (niezależnie od tego, czy wybierzesz JDG, czy spółkę) to decyzje, które będą Ci towarzyszyć przez lata. Chętnie pomożemy Ci podjąć je świadomie. 

Doradzimy, jaka forma działalności i opodatkowania będzie dla Ciebie najlepsza. Przygotujemy wszystkie niezbędne dokumenty. Wypełnimy wniosek o rejestrację – w CEIDG albo KRS. A przy bardziej złożonych sytuacjach (jak przekształcenie, wejście wspólnika czy zakup istniejącej spółki) przeprowadzimy Cię przez cały proces krok po kroku. 

Jeśli zastanawiasz się, od czego zacząć, zapraszamy do kontaktu – wspólnie znajdziemy rozwiązanie najlepiej dopasowane do Twojego biznesu.

Zapraszamy do kontaktu.

Małgorzata Widera

Zdjęcie: Gustavo Fring

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady w indywidualnej sprawie. Masz pytanie dotyczące Twojej sytuacji? Skontaktuj się z nami.

Masz konkretną sprawę, nie tylko pytanie?

Artykuł pokrywa typowe sytuacje. Jeśli sprawa dotyczy Twojej firmy bezpośrednio — napisz, umówimy krótką rozmowę bez zobowiązań.

Skontaktuj się →